Divan Edebiyatı

Halktan kopuk bir saray edebiyatı olması

Dilinin yabancı sözcüklerle yüklü olması

Tamamıyla dini unsurları konu etmesi

Gerçeklere değil hayallere dayanması

Arap ve Fars edebiyatlarını taklit etmesi

Şiirlerde her beyit başlı başına bir bütün sayılır.

Beyitler arasında konu birliği olması koşulu yoktur.

Aşk, övgü, yergi, tasavvuf şairlerinin ortak konularıdır.

Bir konunun yalnız belirli nazım biçimleriyle işlenmesi koşulu yoktur.

Yaşamla ilgisi olmayan, soyut bir dünyası vardır.

Genellikle övgü amaçlı yazılır.

Bir şairin beş kasideden oluşan eserine “hamse” denir.

Beyit sayısı 33 ile 99 arasında değişir.

Şairin adının geçtiği beyite “taç beyit” denir.

Uyak düzeni

aa / ba / ca / (gazeldeki gibi)’dır.

Bir gazelin matla (ilk) beytidir.

Edebi sanatlara başvurulmuştur.

Yabancı sözcüklere yer verilmiştir.

Soyut bir konu işlenmiştir.

Bir gazelin son beyti değildir.

Şarkı ve gazel türlerindeki şiirleri ile tanınır.

Şiirde mahallileşme akımını başlatmıştır.

Lale Devri’ndeki yaşamı şiirlerine yansıtmıştır.

Şiirlerinde halkın dilindeki deyimlere yer vermiştir.

Divanından başka iki mesnevisi vardır.

Şarkı

Kaside

Terkib-i Bent

Müstezat

Rubai

Naat

Hicviye

Bahariye

Fahriye

Tevhit

Kasidenin ilk beytidir.

Kasidenin son beytidir.

Kasidenin en güzel beytidir.

Şairin mahlasının bulunduğu beyittir.

Dizelerin ortasında uyak bulunan kasidedir.

nesib-teşbib

methiye-tegazzül

girizgah-nesib

fahriye-tevhit

teşbib-tegazzül

Giriş bölümünde kış mevsiminin anlatıldığı kasidelerdir. (Şitaiyye)

Güneş redifli kasidelerdir. (Şemsiyye)

Kasidede şairin mahlasının bulunduğu beyittir.

(Tac Beyit)

Asıl konuya girişi sağlamak için yazılan bölümdür. (Girizgah)

Dizelerinin sonunda uyak bulunan kasidelerdir. (Musammat kaside)

Yabancı sözcük ve tamlamaları çok kul­lanmaları

Konuların anlatımında ortak söyleyişler­den yararlanmaları

Şiirde “göz için kafiye” anlayışına bağlı kalmaları

Arap ve Fars edebiyatından etkilenmiş olmaları

Din ve tasavvuf konusuna hiç yer ver­memeleri

Gündelik yaşam ya da toplum sorunla­rından uzak kalma

Yabancı sözcük ve dil kurallarıyla yüklü olma

Genellikle din ve kahramanlık temalarını işleme

Konudan çok söyleyişi önemseme

Anlatımda ortak söz ve benzetmelerden yararlanma

Aşk acısından duyulan mutluluk

Sevgiliye duyulan özlem

Aşk ıstırabının insanı olgunlaştıracağı inancı

Sevgilinin cefasının sürüp gitmesi için Tanrı’ya yakarış

Aşk derdine derman bulunamayış