8.5 SUMBANGAN TAMADUN ISLAM DALAM BIDANG SENI BINA

Maksud seni bina : bidang seni yg dihasilkan oleh manusia untuk mendirikan bangunan, reka bentuk & rak letak

Sejarah seni bina : bermula dengan pembinaan Masjid Quba' yg dibina ada zaman NAbi Muhammad SAW, berfungsi sebagai tempat ibadat

Ciri-ciri : - mempunyai ruang cahaya utk keselesaan beribadat

- mempunya ruang memisahkan lelaki & wanita

- reka bentuk ruang sesuai dgn iklim setempat

- binaan kukuh, selamat & tahan lama

- berunsurkan luahan perasaan, hening & aman

1. pembinaan menara, mihrab dan mimbar

- dibina dalam bentuk tirus & memuncak tinggi

- tuhjuan memastikan laungan azan dapat didengari dari jarak yg jauh

- mihrab berfungsi sebagai penanda arah kiblat dan elemen terpenting dlm sesebuah masjid

- binaan mimbar berfungsi sebagai tempat membaca khutbah dan syarahan oleh imam

2. Menggalakkan Perhiasan Indah

- menghasilkan bentuk yg indah, kubah yg menarik, arca yg mempersonakan sertaukiran yg menakjubkan

- dihiasi batu permata

- berperanan mewujudkan rasa tenang, pelengkap binaan & memperlihatkan keunikan seni bina Islam

3. Menghasilkan keunikkan reka bentuk

- membina bentuk pintu yg melengkung

- melambangkan rasa hormat & tunduk menjemput masuk ke dlm masjid

- mempunyai identiti yg unik dr aspek penggunaan air & cahaya

- berfungsi menimbulkan kesan dr segi penamilan ruang

4. Mempunyai nilai estetika

- Menggalakka penghayatan nilai estetika

- binaan diindahkan dgn ukiran arabes, motif kaligrafi, geometri & cakerawala

- berfungsi utk memberikan keselesaan & ketenangan

5. Menyesuaikan Reka Bentuk dengan Iklim Setempat

-disesuaikan dengan faktor geografi terutamanya bentuk muka bumi, cuaca, keadaan angin dan suhu

- Di Nusantara, seni binanya mempunyai tingkap yg tersusun & jumlah yg banyak

- disebabkan oleh iklim di Nusantara panas & lembap serta hujan yg kerap

- Tingkap yg banyak berfungsi utk penyejukan pengudaraan

- contohnya, binaan Masjid Tengkera, Melaka

5. Menyesuaikan Seni Bina dgn budaya setempat

a) Binaan :

- Masjid di China mengambil inspirasi rumah tradisional, kuil & istana

- Contohnya, binaan Masjid Huang Sheng Si, Guangzhou, Masjid Niu Jie, Beijing, & Masjid Zhen-Jiao Ssi, Hangzhou

b) Pintu Gerbang Besar - Masjid di India mempunyai keunikan

-Mempunyai pintu gerbang yg besar sebagi pintu masuk utama

- Ciri-ciri masjid di India mudah dikenali kerana menggunakan bumbung berbentuk bawang & lengkung yg menirus

5. Menyesuaikan Seni Bina dgn budaya setempat

c) Penggunaan Kubah

- Struktur utamma bumbung binaan

- ditemui pada masjid zaman Turki Uthmaniyah

- Contohnya, Masjid Sultan Ahmet (Masjid Biru) yg mempunyai ruang solat utama yg ditutupi kubah setengah lingkaran & banyak menara di sisi masjid

- berperanan utk keselamatan dengan memperkukuhkan sistem struktur daripada rentangnya yg lebar