Öykü,

Gerçek ya da gerçeğe yakın konuları ele alan, bir ya da birkaç kahramanı olan, yaşamın içinden çıkan olaylarla ilgili bir edebiyat türüdür.

Öykü, çocukların hayal güçlerini uyarır, anlama ve anlatma becerilerini geliştirir.

Öykü Anlatırken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

• Çocukların deneyimlerini öyküdeki olaylarla birleştirmeleri için süre verilip, fırsat tanınmalıdır.

• Öykünün bitiminde ne anlatılmak istendiği hakkında sohbet edilmelidir.

• Öyküdeki karakterlerin özellikleri hakkında çocuklarla konuşulmalıdır.

• çocukların bilmedikleri yeni sözcüklerin anlamları açıklanmalıdır.

• Öğretmen öyküyü anlatırken sesini çok iyi kullanmalıdır.

• Öykü anlatırken jest ve mimikler de kullanılmalıdır.

• Öğretmen öyküyü önceden mutlaka okumalıdır.

• Öyküyü resimleri bütün çocukların görmesine fırsat verecek şekilde anlatmalıdır.

• Öğretmen yetersizliği olan çocuğu öykü esnasında daha yakınına oturtmalıdır.

• Öykü anlatımında etkileşimli kitap okuma yöntemi kullanılmalıdır.

• ( Etkileşimli kitap okuma; Öykünün anlatımı sırasında öğretmenin etkin dinleyici olduğu, sorular sorduğu, öykünün okunması sırasında çocuklara konuşmaları için sık sık fırsatlar verdiği, bilinmeyen kelimeleri açıkladığı bir yöntemdir.)

Öykü Anlatım Teknikleri

• Düz Anlatım Yöntemi

• Öykü kitabı ile anlatım

• Pazen tahta kartı, Figürlerle ve Manyetik Tahta Kartları ile anlatım

• Kukla ile anlatım

• Öykü kartı ile anlatım

• Teknolojik araçlarla anlatma (projeksiyon, cd. vb.)

• Diğer yöntemlerle anlatım (Döner levha, masal önlüğü ile anlatım vb.)

Düz Anlatım Yöntemi

Öğretmen bu teknikte hiçbir araç gereç kullanmadan sadece jest ve mimiklerini kullanarak öyküyü anlatır.

Genellikle masal türü eserle bu şekilde anlatılır.

Öğretmen ses tonunu canlı kullanmalı, öyküyü akıcı bir şekilde anlatmalı, gerektiğinde öyküye uygun taklitler yapmalıdır.

Öykü Kitabı ile Anlatım

Bu teknikte öğretmen, öykü kitabı kullanır. Öykü kitabının resimleri çocuklara gösterilerek öykü anlatıldığı için, öykü kitabının seçimi önemlidir.

Öykü kitabındaki yazılar az olmalı resimler fazla olmalıdır.

Resimler sayfanın 2/3 ünde, yazılar 1/3 ünde olmalı veya bir sayfada resim diğer sayfada yazı olmalıdır.

Resimler çocukların rahat görebileceği büyüklükte olmalı, gereksiz ayrıntılar bulunmamalı ve renklendirilmiş olmalıdır

Pazen Tahta Kartı, Figürlerle ve Manyetik Tahta Kartı ile Anlatım

1x1,5 metre ölçülerinde pazen ile kaplı pano kullanılır.

Pazen tahtanın düz renkte ve yıpranmamış olması önemlidir çünkü yıpranmış kumaşın üzerine kartların ve figürlerin tutturulması zor olmaktadır.

Pazen tahta kartları ve figürlerde de hikâye kartlarındaki özellikler olmalıdır.

Sanat etkinliğinde çocukların kendi yaptıkları figürlerden oluşan pazen tahta kartları da hazırlanabilir.

Kuklalarla Anlatım

Kuklalar her yaştaki çocuğun ilgi ve zevkle izlediği basit tiyatro ürünleridir. Çocuklar kuklalarla oynamaktan veya kuklaları izlemekten büyük zevk alırlar. Kuklalarla oynamak çocukların yaratıcılıklarını geliştirir. Kuklalar; kâğıt, hamur, kumaş, ahşap, kaşık, kullanılmayan oyuncak bebekler, pet şişe vb. malzemelerden yapılabildiği gibi hazır olarak da alınabilir.

Kuklalar oynatılış şekillerine göre;

Yüzük kuklası, parmak kuklası, el kuklası, avuç kuklası, ipli kukla, gölge kukla, çomak kukla olmak üzere değişik şekillerde adlandırılırlar.

Öykü Kartıyla Anlatım

Öykü kartlarındaki resimler çocukların görebileceği büyüklükte olmalıdır. Kartların anlatım anında sağa sola eğilip bükülmemesi için kartonlarla sertleştirilmesi gerekir.

Eski ve kullanılmayan gazete, dergi ve broşürlerden kesilen resimler bir araya getirilerek öykü kartı hazırlanabilir.

Her kart için çocuğun yeterince görebileceği kadar bir süre ayrılmalıdır.

Teknolojik Araçlarla Anlatım

Hazır alınan veya öğretmenin hazırlayacağı slaytların kullanılabilmesi için okul öncesi eğitim kurumlarında projeksiyon bulunması gerekir. Projeksiyon mutlaka çocuklara tanıtılmalı ve öykü anlatımına öyle geçilmelidir.

CD ile öykü anlatmak ya da film izlemek çocukların çok hoşuna gitmektedir. Öğretmen için kullanımı kolay bir tekniktir. CD de seslendirme, efektler vb. olduğundan CD oynatıcı ve televizyon bulunduğu ortamlarda her zaman kullanılabilir.

Öykü Önlüğü

Seçilen bir öyküye uygun olarak kumaşlar ve artık materyaller kullanılarak rahat giyilip çıkarılabilen bir önlük hazırlanır. Öyküye uygun olacak şekilde arka fon önlük şeklinde dikilir.

Çocuk Öykülerinde Bulunması Gereken Özellikler

• İçeriksel nitelikler:  Anlatım tekniği yaş seviyesine uygun olmalıdır.

   Çocukların kelime dağarcığını geliştirebilecek nitelikte olmalıdır.

   Dili sade ve açık, anlatım sürükleyici olmalıdır.

   Tasvirler, konunun geçtiği ortam, kahramanların ruh durumları iyi bir şekilde verilmelidir.

   Paragraflar kısa olmalı, sık konuşmalarla hareket, canlılık ve çeşitlilik sağlanmalıdır.

   Konu anlaşılır ve net olmalıdır.

   Kitaplarda tema evrensel ve ahlaki doğruları çocuğa kazandıracak niteliklere sahip olmalıdır.

   Aile, doğa, insanlık ve yaşama sevgisi gibi temel kavramları da içeren kitaplar seçilmelidir.

•  Öykü kitapları, çocuğu iyi, güzel ve doğru sayılan olumlu duygulara yönlendirecek nitelikte olmalıdır.

   Öykünün başlayışı ve bitişi arasında geçen zaman, çocuk tarafından kavrayabileceği bir zaman dilimi olmalıdır.

Biçimsel nitelikler

•  Öykü kitapları çocuğun yaş ve seviyesine göre değişik boyutlarda olabilir.

   Resimler renkli ve estetik görünümlü olmalıdır.

   Kitapların resimlenmesi, resimlerin sayfalarda yer alış biçimi, boyama teknikleri, çizgi ve resimler açık ve anlaşılır olmalıdır.

   Resimle öykü birbiriyle uyumlu olmalıdır.

   Sağlam ciltli, dayanıklı olmalı ve say

•