SÖZCÜKTE YAPI

Şimdi bir sözcüğün en temeli olan kökleri öğrendiğimize göre sözcük yapısını daha detaylı inceleyebiliriz. Sözcük yapısını basit sözcük, türemiş sözcük ve birleşik sözcük başlıkları altında inceleriz.

Yapım eki almamış, yapı olarak en basit halinde kalan sözcükler basit sözcüklerdir. Yani kök halindedirler. Sadece çekim eki alabilirler. 

Çekim eki derken mesela ismin hali ekleri olan -e, -i, -de ve -den eklerinin isim köke eklenmesini örnek verebiliriz. Bir cümle içinde kök halindeki ev kelimesinin “evi”, “eve”, “evde” veya “evden” hallerini görürsek buna basit sözcük deriz! Diğer örnekler ise çoğul eki olan -ler / -lar veya iyelik ekleridir.

Kök halindeki sözcüklere yapım eki eklenerek oluşturulan yeni sözcüklere türemiş sözcükler denir.  

göz + -lük  

yaş + -lı  

tuz + -lu 

kalem+ -lik

Sözcükte yapı konusunun son alt başlığındayız. Adı üstünde birden fazla sözcüğün birleşerek yeni sözcükler oluşturmasıyla birleşik sözcükler oluşur.

Çekyat, kalemtıraş, sivrisinek, hissetmek vb kelimeler birleşik sözcüklere örnek olarak verilebilir.

Sivrisinek : sivri+sinek

Kuşburnu : kuş+burnu 

Biçerdöver: Biçer + döver

Bilgisayar : Bilgi + sayar