2015 -YGS

Yer kabuğunun zayıf ve dirençsiz alanlarından yükselen magma, yer

kabuğunun altında kayaçları ve bunlara ait özel şekilleri oluşturur. Yer

kabuğunun derinlerinde magmanın soğumasıyla oluşan bu şekiller

zamanla üzerindeki yapının aşınmasıyla yeryüzünde görünür hâle gelir.

Aşağıdakilerden hangisi bu yolla oluşmuş bir yer şeklidir?

2011-YGS

Ege Denizi’nin güneyinde yer alan Santorini Adası’nı oluşturan volkanda, M.Ö. 1650-1600 yılları arasında meydana gelen Minoan Püskürmesi, adayı büyük bir değişikliğe uğratmıştır.

Volkanik patlamada çıkan materyal kilometrelerce yüksekliğe kadar erişmiş ve patlama öncesinde tipik bir koni görünümünde olan volkan, üst kısmının çökmesi ve içinin deniz sularıyla dolması sonucu yarım ay şeklini almıştır.

Yalnızca bu bilgiler göz önüne alındığında, Minoan Püskürmesi’yle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

Doğru - Yanlış:

Etki alanı en geniş ve en yıkıcı sarsıntılar tektonik depremlerdir.

Doğru - Yanlış:

Fay hatlarının bulunduğu yerlerde sıcak su kaynaklarına da rastlanır.

Aşağıda, bazı iç kuvvetler ve karşısında da yer şekilleri verilmiştir.

İç kuvvet - Yer şekli

I. Depremler - Çöküntü ovaları

II. Volkanizma - Ada oluşumları

III. Epirojenez - Kıyı taraçaları

Numaralandırılan bu iç kuvvetlerden hangileri, karşısındaki yer

şeklinin oluşumunda doğrudan etkilidir?

Dünya üzerinde özellikle depremlerin ve volkanik etkinliklerin yaşanma sıklığı ve etkisi bazı alanlarda daha fazladır.

Haritada numaralandırılan yerlerden hangisi bu alanlar arasında gösterilemez?

Doğru - Yanlış:

İç kuvvetler kaynağını magmadan alır.

Doğru - Yanlış:

Yer altındaki mağara, galeri, tünel ve boşlukların çökmesiyle oluşan sarsıntılara çöküntü depremleri adı verilir.