12. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük - 1. Asenkron Ders

İnsanlık tarihine damgasını vuran en büyük askeri çatışma 1914’te patlak verdi. Çıkış sebeplerinin ve savaş bölgelerinin Avrupa’da bulunmasına rağmen, sömürgelerin karıştırılması ve taraflara yeni katılımlar olması ile sorun küresel bir boyut kazandı.

Yankıları baz alındığında, savaşın evrensel tarih üzerindeki etkisi çok önemliydi. Savaş, Avrupa’nın gerileyeceği, farklı güçlerin öne çıkacağı yeni bir dünyanın habercisiydi. Ayrıca ekonomi, siyaset, kültür ve ahlaki değerlerin derinden sorgulanmasına neden oldu.

Savaş Avrupa’da gelişmekte olan kapitalizmin kaçınılmaz sonucuydu. Kapitalizmin devamlı olarak hammadde arayışı içinde olması ve ticari çıkarları rekabetin dünya ölçeğine yayılmasına neden oldu. Bu rekabet silahlanma yarışını da beraberinde getirdi. Almanya’da Krupp, Fransa’da Schneider gibi büyük silah tüccarlarının kârlarının artmasını sağlayan silahlanma başlı başına ekonomik bir etkendi.

Büyük devletlerdeki iş çevrelerinin savaşa karşı oldukları gerçeği göz önüne alındığında milliyetçilik ana sebep olarak öne çıkar. Genç, dinamik ve yayılmacı Alman milliyetçiliği, komşusu karşısında devamlı güç kaybeden Fransa milliyetçiliği ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nu tehdit eden büyük ölçüde Slavlardan oluşan yarım düzine azınlıkta olduğu gibi imparatorluklardaki bastırılmış etnik milliyetçilik bunun en belirgin örneğidir. Yüzyılın başında Avrupa’yı saran savaş kuruntusunun temelinde milli duyguların güçlenmesi vardı. 

Bazıları da savaşın çıkış sebebini 1. Dünya Savaşı arefesinde devletler arasında imzalanan ittifaklara bağlar. 1914’te sorunlar büyük bir hızla bütün Avrupa’yı sarabiliyordu. Yapılan bu diplomatik girişimler silahlanma yarışını daha da alevlendirdi. Bilim adamları siyasi otoritelerin iptal etmede zorlanacağı askeri operasyonlarda hızlı hareket etmeyi amaçlayan planlar geliştirdi.